Tứ Trụ là gì? Năm, Tháng, Ngày, Giờ trong Bát Tự

Tứ Trụ là gì?

Tứ Trụ (四柱) là bốn "cột" thời gian ghi lại khoảnh khắc một người chào đời: năm, tháng, ngày và giờ sinh. Mỗi trụ gồm một Thiên Can (天干) ở trên và một Địa Chi (地支) ở dưới. Bốn trụ nhân hai chữ thành tám chữ — đó chính là Bát Tự. Tứ Trụ và Bát Tự là cùng một lá số: một bên gọi theo bốn cột, một bên gọi theo tám chữ.

Hình dung lá số như một bảng 2 hàng × 4 cột. Hàng trên là 4 Thiên Can, hàng dưới là 4 Địa Chi, đọc từ phải sang trái theo trình tự Niên → Nguyệt → Nhật → Thời.

Bốn trụ là bốn mốc thời gian nào?

Đây là cách phân cung vị (宮位) phổ biến của Tử Bình: mỗi trụ vừa là một giai đoạn cuộc đời, vừa là một nhóm người thân quanh ta.

Ý nghĩa từng trụ

Niên Trụ (Năm) — gốc rễ, tổ tiên

Niên Trụ là cội nguồn của lá số, đại diện ông bà, tổ tiên, gia thế và quãng đời từ sơ sinh đến khoảng 16 tuổi. Niên Can mạnh hay yếu, hợp hay xung với Nhật Chủ cho biết nền tảng gia đình "chống lưng" được tới đâu. Lưu ý: năm đổi trụ tính theo tiết Lập Xuân, không theo Tết Nguyên Đán — sinh trước Lập Xuân vẫn thuộc Can-Chi năm cũ.

Nguyệt Trụ (Tháng) — cha mẹ, sự nghiệp

Nguyệt Trụ phản ánh cha mẹ, anh chị em, môi trường trưởng thành và phần lớn sự nghiệp, ứng với độ tuổi thanh niên (khoảng 17–32). Đặc biệt, chi tháng chính là Nguyệt Lệnh — yếu tố quyết định phần lớn việc Nhật Chủ vượng hay nhược, nên Nguyệt Trụ được coi là "đề cương" của cả lá số. Tháng cũng đổi theo 24 tiết khí chứ không theo ngày mùng 1 âm lịch.

Nhật Trụ (Ngày) — bản thân và hôn phối

Nhật Trụ là trái tim của lá số. Thiên Can ngày gọi là Nhật Chủ, đại diện chính chủ mệnh; Địa Chi ngày là cung phu thê, ghi dấu chuyện vợ chồng và quãng đời trung niên (khoảng 33–48). Toàn bộ Thập Thần được tính bằng cách so các chữ khác với Nhật Chủ này.

Thời Trụ (Giờ) — con cái, hậu vận

Thời Trụ cho biết con cái, cấp dưới, thành quả về già và quãng đời sau 48 tuổi. Vì giờ sinh hay bị nhớ sai, đây là trụ dễ lập sai nhất. Giờ trong Tứ Trụ là giờ Địa Chi (mỗi giờ ứng 2 tiếng đồng hồ), không phải giờ đồng hồ lẻ.

Ví dụ minh họa một bộ Tứ Trụ

Giả sử một người có lá số (chỉ minh họa cấu trúc, không phải ngày thật):

Đọc lá số này: Nhật Chủ là Giáp Mộc, sinh tháng Mùi (chi tháng = Nguyệt Lệnh). Từ Giáp, ta lần lượt xét các Can-Chi còn lại để định Thập Thần, vượng nhược và Dụng Thần. Tám chữ — Bính-Dần / Giáp-Tý / Đinh-Mùi / Nhâm-Tuất — chính là toàn bộ "ADN mệnh lý" của người đó.

Lỗi thường gặp khi lập Tứ Trụ

• Lấy năm theo Tết âm lịch thay vì Lập Xuân → sai Niên Trụ với người sinh tháng Giêng đầu năm.
• Lấy tháng theo mùng 1 âm lịch thay vì tiết khí → sai Nguyệt Trụ quanh giao tiết.
• Quy giờ sinh sai múi → sai Thời Trụ; cần đổi về giờ mặt trời nơi sinh.
• Nhầm ngày dương/âm khi tra ngày → sai Nhật Trụ, kéo theo sai toàn bộ Thập Thần.

Vì các bẫy lịch pháp này, nên lập lá số Bát Tự miễn phí để máy tự đổi 24 tiết khí và an Can-Chi chính xác, thay vì tính tay.

Tử Bình và Manh Phái nhìn Tứ Trụ khác nhau ra sao?

Cả hai phái đều dùng đúng 4 trụ – 8 chữ. Khác biệt ở trọng tâm:

• Tử Bình (子平): coi Nhật Chủ là chủ thể, đo vượng-nhược qua Nguyệt Lệnh rồi tìm Dụng Thần điều hòa cả cục.
• Manh Phái (盲派): nhấn mạnh quan hệ chủ – khách giữa các trụ và "tượng" của từng cung (cung sự nghiệp, cung phu thê…), luận "việc gì xảy ra ở giai đoạn nào" hơn là tốt – xấu chung.

Hai góc nhìn bổ sung cho nhau; một bài luận tốt nên nói rõ đang đứng ở phái nào.

Nguồn tham khảo

• Tử Bình Chân Thuyên (子平真詮) — Thẩm Hiếu Chiêm.
• Thiên Lý Mệnh Cảo (千里命稿) — Vi Thiên Lý.
• Tam Mệnh Thông Hội (三命通會) — Vạn Dân Anh.

Câu hỏi thường gặp