Địa Chi Tý (子): Chuột, tháng 11, giờ Tý
Địa Chi Tý (子) là gì?
Tý (子) là Địa Chi đứng đầu trong 12 Địa Chi, thuộc hành Thủy (水), ứng con Chuột, tháng 11 âm lịch và giờ Tý (23–1h) — đúng lúc nửa đêm, cực Âm sinh nhất Dương, khởi đầu một vòng mới. Trong Tứ Trụ, Tý là chi Tứ Vượng (Đào Hoa), khí Thủy thuần và mạnh nhất trong các chi Thủy.
Tàng Can của Tý
Tý là một trong bốn chi đơn khí (cùng Mão, Dậu), bên trong chỉ chứa một Tàng Can:
| Chi | Bản khí | Trung khí | Dư khí |
|---|---|---|---|
| Tý 子 | Quý 癸 (Âm Thủy) | — | — |
Vì chỉ tàng Quý, Tý là khí Thủy tinh thuần, không lẫn tạp. Khi tính Thập Thần, Tý quy về Quý Thủy so với Nhật Chủ. Tý cũng là Lộc của Quý và Đế Vượng của Nhâm.
Tý trong các quan hệ hợp
| Quan hệ | Tổ hợp | Hóa thành |
|---|---|---|
| Lục Hợp | Tý – Sửu | Thổ |
| Tam Hợp Cục | Thân – Tý – Thìn | Thủy |
| Tam Hội phương | Hợi – Tý – Sửu | Thủy (phương Bắc) |
- Trong Lục Hợp, Tý hợp Sửu hóa Thổ — nước gặp đất bùn, là hợp gần gũi.
- Tý là trung tâm của Tam Hợp Thủy cục Thân-Tý-Thìn: Thân (Trường Sinh) – Tý (Đế Vượng) – Thìn (Mộ), ba chi tụ thành biển Thủy.
- Tý cùng Hợi, Sửu hội thành phương Bắc — toàn cục khí Thủy mạnh nhất.
Tý trong các quan hệ xung – hình – hại
| Loại | Tổ hợp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Lục Xung | Tý – Ngọ | Thủy – Hỏa xung, biến động lớn (Khảm – Ly) |
| Lục Hại | Tý – Mùi | Thủy – Thổ tương hại |
| Tam Hình | Tý – Mão | Hình "vô lễ" (Tý hình Mão, Mão hình Tý) |
Lục Xung Tý – Ngọ là cặp xung trục Nam – Bắc nổi tiếng nhất: nước và lửa khắc nhau gay gắt. Tý – Mão là hình vô lễ trong nhóm Hình – Hại – Phá (Thủy sinh Mộc mà lại hình nhau, ví như ơn thành oán). Tý không tham gia tam hình ba chi, cũng không tự hình.
Tính cách người có chi Tý nổi bật
Khi Tý hiện rõ trong lá số (nhất là ở trụ ngày, trụ tháng):
- Thông minh, nhanh trí: Thủy chủ trí, lại là khí Thủy thuần nên đầu óc sắc bén, học nhanh, ứng biến giỏi.
- Linh hoạt, khéo xoay xở: như chuột luồn lách, thích nghi mọi hoàn cảnh, nhạy với cơ hội.
- Đào hoa, có sức hút: Tý là Tứ Vượng Đào Hoa, người chi Tý thường duyên dáng, được lòng người khác giới.
- Mặt trái: dễ đa mưu, hiếu động, ham vui; tình cảm dễ phức tạp, khó định, đôi khi thiếu kiên trì.
Mùa và khí của Tý
Tý ứng tháng 11 (Trọng Đông) và giờ nửa đêm — thời điểm Thủy vượng cực điểm, trời đất tĩnh lặng, dương khí mới manh nha ("nhất dương sinh"). Mệnh sinh tháng Tý có Nguyệt Lệnh Thủy đương quyền: Nhật Chủ Thủy thì rất vượng, Nhật Chủ Hỏa thì bị khắc nặng cần điều hậu.
Muốn xem chi Tý đứng ở trụ nào và tàng Quý sinh khắc Nhật Chủ ra sao, hãy lập lá số Bát Tự hoặc đọc thêm chuyên mục Thiên Can – Địa Chi.
Nguồn tham khảo
- Tam Mệnh Thông Hội (三命通會) — Vạn Dân Anh.
- Tử Bình Chân Thuyên (子平真詮) — Thẩm Hiếu Chiêm.
- Uyên Hải Tử Bình (淵海子平) — Từ Thăng biên.
Câu hỏi thường gặp
Tý tàng Can gì?
Tý là chi đơn khí, chỉ tàng duy nhất Quý Thủy (癸) — bản khí thuần Thủy âm. Vì thế Tý là Thủy rất tinh thuần, không lẫn tạp khí, dùng để tính Thập Thần qua chính Quý.
Tý hợp và xung với chi nào?
Tý lục hợp với Sửu (hóa Thổ); tam hợp Thân-Tý-Thìn hóa Thủy; tam hội Hợi-Tý-Sửu thành phương Bắc Thủy. Tý xung Ngọ (Tý-Ngọ xung), hại Mùi (Tý-Mùi hại) và hình Mão (Tý-Mão tương hình vô lễ).
Người có chi Tý nổi bật thì tính cách thế nào?
Tý là Thủy vượng, lại là một trong Tứ Đào Hoa nên người chi Tý thường thông minh, nhanh nhạy, linh hoạt, giỏi xoay xở và có sức hút. Mặt trái là dễ đa mưu, hiếu động, đào hoa, tình cảm phức tạp.